W dniu 9.12.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wydał interpretację indywidualną (sygn. 2461-IBPP3.4512.619.2016.1.JP), w której stwierdził m.in., że istnieje obowiązek stosowania prewspółczynnika w odniesieniu do zakupów dotyczących działalności polegającej na dostawie wody i odprowadzaniu ścieków, w przypadku gdy Zakład Usług Komunalnych dostarcza wodę i odprowadza ścieki odbiorcom zewnętrznym (np. mieszkańcom) oraz odbiorcom wewnętrznym (np. urząd gminy, jednostki budżetowe gminy). 

Zdanie organów podatkowych zmiennym jest, czego najlepszym przykładem jest wskazana grudniowa interpretacja. Jeszcze w maju 2016 roku, w praktycznie identycznym stanie faktycznym, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wydał zupełnie odmienną interpretację (sygn. IBPP3/4512-188/16/ASz). Stwierdził w niej, że świadczenie na własną rzecz nie jest usługą (usługi wewnętrzne – tj. transakcje między jednostkami tej samej JST, będące po tzw. centralizacji jednym podatnikiem VAT). Jak wskazał wówczas organ podatkowy świadczenie usług nie może mieć miejsca bez ustalenia konsumenta, tj. podmiotu będącego beneficjentem danej usługi. Idąc w tym kierunku organ wywnioskował, że zaopatrzenie w wodę wraz z odprowadzeniem ścieków jednostek budżetowych gminy (przez inną jednostkę tej samej gminy), jest czynnością wewnętrzną Gminy, jest wykorzystaniem wody oraz odprowadzaniem ścieków dla celów własnych Gminy. Tym samym w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, o której mowa we wniosku urząd gminy nie prowadzi działalności, która skutkowałaby powstawaniem czynności wykonywanych poza zakresem podatku VAT. Skoro więc (…) nie wykonuje czynności „innych niż działalność gospodarcza”, to nie będzie on zobowiązany do stosowania współczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w odniesieniu do zakupów związanych ze świadczeniem tych usług.

Powyższe stanowisko (wyrażone w majowej interpretacji) zasługuje na pełną aprobatę i w naszej ocenie jest to podejście prawidłowe. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w interpretacji wydajnej również w maju 2016 roku przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn. ITPP2/4512-104/16/AD). 

Od miesiąca maja upłynęło 7 miesięcy, mające zastosowanie w analizowanej sprawie przepisy nie uległy zmianie, zaś stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach zmieniło się o 180 stopni. 

Tym razem organ podatkowy doszedł do wniosku, że skoro JST wykorzystuje infrastrukturę wodociągowo-kanalizacyjną, zarówno w celu świadczenia usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz tzw. odbiorców zewnętrznych jak i jednostek organizacyjnych JST (odbiorców wewnętrznych) to wydatki związane z zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków nie będą dotyczyły wyłącznie działalności opodatkowanej, ale również innej działalności, tj. wykonywanej poza zakresem podatku od towarów i usług. Usługi wewnętrzne organ traktuje w tym przypadku, jako realizację zadań publicznych JST, niebędących działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, a tym samym stwierdza konieczność zastosowania prewspółcznnika w odniesieniu do wydatków związanych z zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków.

Czy zmiana stanowiska prezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach jest sygnałem na trwałą zmianą podejścia Ministerstwa Finansów w zakresie prewspółczynnika i czynności wewnętrznych JST? Czas pokaże. Mamy jednak nadzieję, że pierwotne (tj. majowe) stanowisko prezentowane dotychczas przez organy podatkowe wydające interpretacje powróci i zostanie ugruntowane w kolejnych interpretacjach. W przeciwnym wypadku podatnicy po raz kolejny będą musieli udowadniać prawidłowość swojego stanowiska w postępowaniu sądowym.